MARIZA – PORTUGAL’S QUEEN OF FADO IN WROCŁAW

Dane z dawnej strony LIONSTAGE.

Mariza powraca do Wrocławia na zaproszenie Ethno Jazz Festival i wystąpi 30 listopada w Narodowym Forum Muzyki. Mariza uznawana jest za największą sławę stylu fado, skarbu narodowego Portugali. Jej głos określa się słowami „magiczny, diamentowy, magnetyczny”, a fenomen popularności porównuje się do najsłynniejszych div operowych i megagwiazd pop/rock. Jej repertuar to przede wszystkim tradycyjne i współczesne interpretacje fado, ale wokalistka chętnie sięga także po bliskie jej sercu morny z Wysp Zielonego Przylądka czy standardy bluesowe. Przez ponad 15 lat muzycznej kariery Mariza z lokalnego fenomenu znanego wąskiej grupie wielbicieli fado w Lizbonie stała się jedną z najbardziej znanych i cenionych gwiazd world music na świecie. Artystka wydała sześć autorskich albumów („Fado em Mim”, „Fado Curvo”, „Transparente”, „Terra”, „Fado Tradicional”, „Mundo”), otrzymała szereg nagród, w tym Latin Grammy. w 2007 r., współpracowała z najlepszymi muzykami i producentami, takimi jak.: Jacques Morelenbaum, Gilberto Gil, Ivan Lins, Lenny Kravitz, Cesária Évora, Tito Paris czy Sting, z którym wykonała hymn Igrzysk w Atenach w 2004 r. – A Thousand Years. Mariza udowodniła, że jest artystką światowego formatu i niezwykłego talentu, która ma wiele do zaoferowania. Młoda dziewczyna z Mozambiku, wychowana w sąsiedztwie słynnej lizbońskiej dzielnicy Mouraria, sięgnęła do korzeni muzycznych swego kraju i stała się artystką wykraczającą poza krąg muzyki świata, zachowując jednak swą narodową tożsamość i portugalską wrażliwość. MARIZA – BIOGRAFIA 20 lat kariery, 20 lat muzyki. 20 lat podróży, która zaczęła się dyskretnie, jako niemal ukryty lokalny fenomen, dzielony jedynie przez małe grono wielbicieli z Lizbony. I która uczyniła Marizę oraz jej niezwykły głos jedną z najbardziej oklaskiwanych gwiazd na światowej scenie muzyki World Music. I prawdziwą ambasadorką fado, która nie waha się podążać nowymi i odważnymi ścieżkami, nie tracąc nigdy z oczu jego duszy. Żaden inny portugalski artysta od czasów Amálii Rodrigues nie zbudował międzynarodowej kariery z podobnym sukcesem, odnosząc sukces za sukcesem na najbardziej prestiżowych światowych scenach, zdobywając entuzjastyczne recenzje najbardziej wymagających krytyków muzycznych i niekończącą się serię nagród i wyróżnień międzynarodowych. Jak zawsze, jej muzycznymi partnerami są tylko najlepsi: Jacques Morelenbaum i John Mauceri, José Merced i Miguel Poveda, Gilberto Gil i Ivan Lins, Lenny Kravitz i Sting, Cesária Évora i Tito Paris, Vanesa Martín i Sergio Dalma, Rui Veloso i Carlos do Carmo. A jej repertuar, choć pozostaje mocno zakorzeniony w klasycznym i współczesnym fado, rozszerzył się, obejmując cabo-verdyjskie mornas, klasyki Rhythm & Blues oraz wszelkie inne melodie, które są jej bliskie. Wszystko zaczęło się od jej debiutanckiego albumu, „Fado em Mim”, wydanego w 2001 roku, który szybko doprowadził do licznych, odnoszących sukcesy międzynarodowych występów – Festiwal Letni w Quebecu, na którym otrzymała pierwszą nagrodę (Most Outstanding Performance), Central Park w Nowym Jorku, Hollywood Bowl, Royal Festival Hall, Festiwal Womad – i który ostatecznie przyniósł jej nagrodę BBC Radio 3 dla najlepszego europejskiego artysty w dziedzinie World Music. „Fado em Mim” ujawniało już jej silną artystyczną osobowość – śpiewając kilka przebojów z repertuaru Amálii w sposób tak osobisty, że łatwo oddalała wszelkie sugestie o zwykłe naśladownictwo. W jej oryginalnym repertuarze utwór „Ó Gente da minha Terra” młodego kompozytora Tiago Machado szybko stał się ogromnym sukcesem. Jej pierwszy album osiągnął 6-krotną Platynę. W 2003 roku ukazał się jej drugi album, „Fado Curvo”, który ponownie osiągnął poziom 6-krotnej Platyny. Był to krok naprzód w procesie umacniania jej osobistego stylu i własnego repertuaru, z pomocą doskonałych aranżacji Carlosa Marii Trindade. Amália była nadal obecna, z jej kultową „Primavera” na wierszu Davida Mourão Ferreira, ale także José Afonso, ikona opozycji demokratycznej wobec reżimu Salazara w latach 60. i 70., a wiele z pozostałego materiału było nowe i inspirujące. „Fado Curvo” osiągnęło 6. miejsce na liście Billboard World Music i zdobyło nagrody Deutsche Schallplattenpreis oraz European Border Breakers Award, przyznane na MIDEM w 2004 roku. Publiczne występy Marizy mnożyły się, przynosząc jej wielkie osobiste triumfy w Royal Festival Hall w Londynie, Alte Oper we Frankfurcie, Théâtre de la Ville w Paryżu, Walt Disney Concert Hall w Los Angeles (z Orkiestrą Filharmonii Los Angeles), Teatro Albéniz w Madrycie i Teatre Grec w Barcelonie. Jej styl można zobaczyć na DVD „Live in London”, zarejestrowanym w marcu 2003 roku podczas recitalu w Union Chapel, które dobrze pokazuje jej imponujące umiejętności wokalne i rosnącą pewność siebie na scenie. W 2004 roku, wraz z Carlosem do Carmo, została mianowana przez burmistrza Lizbony Ambasadorką Kandydatury Fado na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości, która została zatwierdzona przez UNESCO w listopadzie 2011 roku. Rok 2005, w którym otrzymała nagrodę dla najlepszego wykonawcy od Fundacji Amálii Rodrigues i została mianowana Ambasadorką Dobrej Woli UNICEF, był dla Marizy szczególnie znaczący artystycznie, gdyż ukazała się jej trzecia płyta studyjna, „Transparente”. W tym albumie, 4xPlatynowym, ujawniła się nowa, bardziej dojrzała strona jej osobowości, tak pewna swoich umiejętności wokalnych, że mogła sobie teraz pozwolić na pełne pokazanie swoich możliwości, imponując spokojem i inteligencją, artykułując tekst w jeszcze bardziej wyrazisty sposób. Znalazła również okazję do oddania hołdu trzem wielkim fadistom, z którymi czuje głębokie artystyczne i osobiste pokrewieństwo: Amálii, Fernandowi Maurício, z którym śpiewała wielokrotnie w dzielnicy Mouraria, gdzie oboje mieszkali, oraz Carlosowi do Carmo, którego rady Mariza zawsze uważała za ważny czynnik kształtujący jej artystyczną osobowość. CD i DVD z jej antologicznym koncertem w Lizbonie we wrześniu 2005 roku, z towarzyszeniem Sinfoniety de Lisboa pod dyrekcją samego Morelenbauma, zostały wydane w 2006 roku i osiągnęły łącznie 5 platynowych nagród. W tym samym roku otrzymała z rąk prezydenta Portugalii, Jorge Sampaio, tytuł Komandora Orderu Infanta Henryka. Od tego momentu kariera Marizy rozwijała się z jeszcze większym sukcesem, z nieustannymi występami na najważniejszych scenach świata: Olympia w Paryżu, Opera we Frankfurcie, Royal Festival Hall w Londynie, Le Carré w Amsterdamie, Palau de la Música w Barcelonie, Sydney Opera House, Carnegie Hall w Nowym Jorku, Walt Disney Concert Hall w Los Angeles – w tym ostatnim przypadku z scenografią specjalnie zaprojektowaną przez samego Franka Gehry'ego. W 2007 roku była jedną z głównych gwiazd filmu „Fados” hiszpańskiego reżysera Carlosa Saury, wyświetlanego w prawie stu krajach, oraz bohaterką dokumentu „Mariza and the History of Fado”, wyprodukowanego dla BBC przez krytyka muzycznego Simona Broughtona. W następnym roku wzięła znaczący udział w pierwszej serii dokumentalnej portugalskiej telewizji publicznej o historii fado „Trovas Antigas, Saudade Louca”, narracji Carlosa do Carmo według scenariusza Rui Vieiry Nery. W 2008 roku ukazał się również jej czwarty album „Terra”, pod kierownictwem muzycznym José Limóna, gromadząc nowy repertuar, który wykonywała podczas swoich ostatnich tras koncertowych, z takimi przebojami jak „Alfama” i „Rosa Branca” oraz współpracami z Tito Paris, Conchą Buiką, Ivanem Linsem i Dominikiem Millerem. „Terra” osiągnęła już status Potrójnej Platyny. Rok 2010 był rokiem bardzo szczególnego projektu „Fado Tradicional” (Podwójna Platyna), w którym Mariza ponownie potwierdziła swoje przywiązanie do najbardziej autentycznej tradycji klasycznego fado, powracając do niektórych z najwybitniejszych kompozytorów w historii tego gatunku, takich jak Alfredo Marceneiro, choć z wyraźnie indywidualnym i współczesnym podejściem interpretacyjnym. W tym samym roku została odznaczona przez rząd francuski tytułem Kawalera Orderu Sztuki i Literatury. Po wydaniu Best Of, również osiągającym Potrójną Platynę, w 2014 roku, zbierającym jej najbardziej znaczące utwory i zawierającym trzy nowe utwory (jednym z nich jest „O Tempo Não Pára”), „Smile” Charliego Chaplina nagrany z Ivanem Linsem, Mariza wydała w 2015 roku album „Mundo”, który osiągnął status Podwójnej Platyny i był numerem 1 na listach