Noureddine Khourchid i Wirujący Derwisze: suficki śpiew i taniec na Ethno Jazz Festivalu

Po niezwykle udanym listopadowym występie, na liczne prośby widzów, Ethno Jazz Festival ma zaszczyt po raz kolejny zaprosić na niezwykły mistyczny spektakl Wirujących Derwiszy.

Występ pochodzących z Syrii Wirujących Derwiszy z bractwa Mawlawi, z gościnnym udziałem wybitnego koranicznego śpiewaka Noureddine Khourchida, odbędzie się 3 kwietnia w Synagodze Pod Białym Bocianem, głównym miejscu Dzielnicy Wzajemnego Szacunku Czterech Wyznań we Wrocławiu.

Wiele mistycznych opowieści o boskim pochodzeniu jest ściśle powiązanych z muzyką. Jedna z nich mówi, że dusza, której natura jest niebiańska, odmówiła przyjęcia formy, lecz ostatecznie uwiódł ją anielski głos wybrany przez Boga. W islamie pieśni religijne określa się ogólnym terminem inshad, odnoszącym się do pragnienia, dążenia do celu i poszukiwania.

Z poetyckiego punktu widzenia repertuar inshad obejmuje pieśni uwielbienia Boga, modlitwy. Chwali Proroka, opowiada historię jego narodzin i wniebowstąpienia, mówi o jego bohaterskich czynach i cudach. Znacząca część sufickich wierszy odnosi się także do Bożej miłości i ekstazy. Słowa do tych pieśni są kompilacją fragmentów zaczerpniętych z wierszy wokół jednego motywu, ale pochodzących z różnych źródeł i okresów historii.

Sama (koncert duchowy) i taniec transowy Hadra (boska obecność) są bezpośrednim wyrazem wielu mistycznych dróg do Boga. Podstawowym celem jest zbliżanie się do Boga przez oczyszczenie duszy i praktykę dhikr (upamiętniania). Procedura Sufi sama może być czysto wokalna lub wykonywana z instrumentalnym akompaniamentem, zgodnie z porządkiem i jego przepisami. Wykorzystywane instrumenty były traktowane jako część rytuału, więc nie gra się dla przyjemności, ale w wyraźnym celu chwalenia Stwórcy.

Równolegle do śpiewanego repertuaru tradycja inshad rozwinięta jest również w muzułmańskiej części świata arabskiego. Ta tradycja jest utrwalana przez zawodowych śpiewaków hymnów (kantorów), którzy mogą pochodzić z zakonów sufickich, choć nie jest to regułą. Są oni zapraszani do prowadzenia ceremonii religijnych, szczególnie w czasie Mawlid (rocznicy urodzin Proroka) oraz w inne dni świąteczne.

Prezentowany zespół, składający się z dziewięciu munhid – kantorów – oraz dwóch tancerzy, jest znany ze swojego profesjonalnego podejścia i płynnego wykonania. Występował gościnnie na całym świecie. Wraz z zespołem występują tancerze z bractwa Mawlawi.

Za założyciela bractwa Mawlawi uznaje się Dżalaluddina Rumiego – sufickiego mistyka i poetę, nazywanego przez swych uczniów Mevlaną, co tłumaczy się jako „Nasz Mistrz”, choć powszechnie obowiązująca nazwa mewlewitów – wirujący derwisze – pochodzi od ich specyficznego wyrażania czci Bogu.

Modlą się oni bowiem do Boga w interesujący sposób – poprzez taniec. Charakterystyczną cechą tego zgromadzenia jest medytacja w ruchu, poprzez wykonywanie całego szeregu figur tanecznych, z których najbardziej widowiskową jest wirowanie tancerzy wokół własnej osi. Stąd więc nazwa – wirujący derwisze. Wirowanie to ma naśladować ruch ciał niebieskich, co sprawia – według wiary mewlewitów – że w duszy człowieka wzmaga się coraz bardziej miłość do Boga. Derwisze podczas tańca niemal zatracają się w nim, przeżywając go bardzo mocno. Poprzez niego wyrażają swą jedność z Bogiem. Celem tańca jest osiągnięcie duchowego transu.

Noureddine Khourshid urodził się w Damaszku w 1966 roku. Już w wieku pięciu lat regularnie uczestniczył ze swoim ojcem w cotygodniowych muzułmańskich uroczystościach religijnych. Z obowiązku uczył się Koranu i wiedzy na temat religii, przeszedł także szkolenie ze śpiewu religijnego, następnie postanowił poświęcić się religioznawstwu. Swoim talentem i umiejętnościami wokalnymi szybko zwrócił na siebie uwagę. W 1987 roku założył grupę specjalizującą się w wykonywaniu pieśni religijnych oraz pieśni uwielbienia Proroka.

We Wrocławiu zespół zaprezentuje się w składzie:

• Noureddin KHOURCHID: Lead Voice
• Abdulrahman MODAWAR: choirs & Riqq
• Mohamad KAHIL: choirs & Duff
• Mhd Ghassan ALRAWAS: choirs
• Adel HALIMA: choirs
• Walid ALHAMAD: choirs & tombak
• Basem KADMANI: choirs & Ud
• Hatem ALJAMAL: whirling dervish
• Mahmoud ALTAIER: whirling dervish